โครงการโหล่งขอดโมเดล
รูปแบบการบริหารจัดการน้ำแบบบูรณาการอย่างยั่งยืน

พื้นที่บ้านหลวง ตำบลโหล่งขอด อำเภอพร้าว จังหวัดเชียงใหม่ ประสบปัญหาภัยแล้งและอุทกภัย น้ำป่าไหลหลากท่วมบ้านเรือนทำลายชีวิตและทรัพย์สินของชาวบ้าน ปัญหาเหล่านี้เกิดขึ้นซ้ำแล้วซ้ำเล่าโดยเฉพาะในปี 2553 เกิดน้ำป่าไหลหลากท่วมบ้านเรือนอย่างรุนแรง ส่งผลให้ชาวบ้านขาดแคลนทรัพยากรในการดำรงชีวิตจึงได้บุกรุกพื้นที่เขตอุทยานเพื่อนำทรัพยากรมาใช้ จนเกิดความขัดแย้งระหว่างเจ้าหน้าที่หน่วยงานของรัฐที่รับผิดชอบกับชาวบ้านในพื้นที่ เนื่องจากประชาชนขาดความเข้าใจในบทบาทหน้าที่ของเจ้าหน้าที่และนโยบายจากภาครัฐ จึงไม่ให้ความร่วมมือในการแก้ปัญหาและความไม่เข้าใจดังกล่าวได้พัฒนารุนแรงมากขึ้น

ผลสำเร็จจากโหล่งขอดโมเดล

ทำให้ช่วยแก้ไขปัญหาความขัดแย้งระหว่างเจ้าหน้าที่หน่วยงานของรัฐที่รับผิดชอบกับชาวบ้านในพื้นที่ โดยพื้นที่บ้านหลวง หมู่ และหมู่บ้านอื่น ๆ ในตำบลโหล่งขอดไม่เกิดอุทกภัยและภัยแล้ง มีความอุดมสมบูรณ์ราษฎร์ในพื้นที่มีน้ำเพียงพอต่อการทำการเกษตรตลอดทั้งปี ชาวบ้านกว่า 4,644 คน ได้รับประโยชน์จากการบริหารจัดการน้ำอย่างเท่าเทียมและทั่วถึง ได้ป่าคืนให้ประเทศผืนแรกจำนวน 187,500 ไร่ และสถิติการบุกรุกป่าเพิ่มเป็น 0 เนื่องจากได้กันพื้นที่ป่าไม่ให้บุกรุกต่อ

นอกจากนี้ชาวบ้านยังร่วมกันจัดตั้งสถาบันการเงินชุมชนบ้านหลวงหรือสหกรณ์ออมทรัพย์โหล่งขอดมีเงินทุนหมุนเวียนประมาณ 45 ล้านบาท จากทุนประเดิมเพียง 1 ล้านบาทเท่านั้น ทำให้ชาวบ้านมีเงินออมเพิ่มขึ้น โดยสหกรณ์ออมทรัพย์โหล่งขอดเป็นแหล่งเงินทุนของชาวโหล่งขอดที่ประกอบอาชีพเกษตรกรรมถึงร้อยละ 80 รวมทั้งยังมีแหล่งเรียนรู้วิถีชีวิตชุมชนแบบเพียงพอ และแหล่งเรียนรู้ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น จนได้รับรางวัลหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียง "อยู่เย็น เป็นสุข" ดีเด่นระดับจังหวัด ประชาชนในพื้นที่มีส่วนร่วมในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำและพัฒนาหมู่บ้าน และได้รับรางวัลชนะเลิศโครงการ หมู่บ้านตัวอย่างตามรอยเท้าพอ ประเภทโครงการพัฒนาด้านแหล่งน้ำ ประจำปีงบประมาณ 2558

ที่มา : สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ (ก.พ.ร.)